Leksykon

1. WOJNA ŚWIATOWA I 1914-18 - "konflikt zbrojny między utworzonymi na przełomie XIX i XX w. sojuszami polityczno-militarnymi: ententą (główne państwa - Wielka Brytania, Francja, Rosja, później także Japonia i Włochy) a państwami centralnymi (Austro-Węgry, Niemcy, początkowo popierane przez Włochy, później przez Bułgarię i Turcję); pretekstem do wybuchu wojny było zamordowanie w Sarajewie 28 VI 1914 następcy tronu austro-węgierskiego arcyksięcia Franciszka Ferdynanda przez serbskich zamachowców. Wojna trwała 4 lata i 3 miesiące; udział w niej wzięły 33 państwa (29 po stronie ententy); walczyło ok. 70 mln żołnierzy (ok. 10 mln zabitych, 20 mln rannych); zakończyła się kapitulacją państw centralnych (IX-XI 1918) i podpisaniem traktatów pokojowych: z Niemcami (Wersal), Austrią (Saint-Germain-en-Laye), Bułgarią (Neuilly-sur-Seine), Węgrami (Trianon), Turcją (Sevres). W wyniku I wojny światowej, m.in. rozpadły się monarchia austro-węgierska i Rosja carska, Niemcy i Austria stały się republikami, powstały nowe państwa, niepodległość odzyskała Polska; dokonano nowego podziału kolonii; 1919 powołano Ligę Narodów."